DAO là gì?

DAO viết tắt của “Decentralized Autonomous Organization” – tạm dịch Tổ chức tự trị phi tập trung – là một trong những đổi mới mới nhất trong không gian tiền điện tử. Về cơ bản, DAO là một thực thể được vận hành và quyết định bởi cộng đồng mà không do bất kỳ một cá nhân nào. Tất cả các quyết định và việc quản lý được thực hiện bằng các phiếu bầu dựa trên sự đồng thuận được thực hiện trên Blockchain.

Trong một tổ chức truyền thống, chỉ có một số ít người được chọn có quyền quyết định hoặc phủ quyết trong các quyết định ảnh hưởng đến mọi thứ và mọi người trong tổ chức. Và ở thời điểm hiện tại, đã đến lúc chúng ta buông bỏ những ràng buộc cũ, loại bỏ các hệ thống phân cấp và đưa nền dân chủ thực sự vào quá trình ra quyết định. Cách tốt nhất để làm điều này là thông qua DAO.

Các quy tắc và quy định của DAO được viết trong mã nguồn, hàng ngàn nút thực hiện các quy tắc và quy định này cùng nhau đưa ra ý kiến của mình đối với một quyết định dựa trên sự đồng thuận. Họ luôn sẵn sàng thay đổi, nếu cộng đồng quyết định bỏ phiếu ủng hộ nó.

Nguồn gốc của DAO

DAO đầu tiên được ra mắt vào tháng 4/2016 trên blockchain Ethereum bởi một nhóm các nhà phát triển sử dụng mã nguồn mở được viết bởi Christoph Jentzsch. DAO này dựa vào cơ chế Crowdfunding thông qua việc bán token – những người mua token trở thành nhà đầu tư của tổ chức. Ý tưởng này đã tạo ra một thành công lớn, đã có hơn 11.000 chủ sở hữu token chỉ sau một tháng, tăng tương đương 150 triệu USD bằng ETH.

Tuy nhiên, dự án DAO này đã thất bại vào tháng 6/2016, khi tin tặc khai thác các lỗ hổng của nó và gây thiệt hại 50 triệu USD. Dù rằng sau đó, số tài sản này đã được khôi phục nhờ Hard Fork trên blockchain Ethereum, nhưng sự cố này đã gây mất niềm tin của cộng đồng đối với khái niệm còn mới mẻ này.

Và khái niệm này được đưa vào sự quên lãng cho đến khi các nền tảng tài chính phi tập trung (DEFI) bùng nổ thì DAO lại nhận được sự quan tâm trở lại. Ngày nay, khái niệm về một tổ chức tự trị phi tập trung được áp dụng trong nhiều dự án tiền điện tử, từ các bộ sưu tập NFT như Nouns DAO đến các nền tảng lấy DeFi làm trung tâm như KeeperDAO.

DAO hoạt động như thế nào?

Nền tảng của DAO là hợp đồng thông minh. Hợp đồng thông minh xác định các quy tắc của tổ chức và nắm giữ kho bạc của nhóm. Một khi hợp đồng được phát hành trên Blockchain, không ai có thể thay đổi các quy tắc trừ khi nó được cộng đồng thông qua bằng một cuộc bỏ phiếu. Nếu bất kỳ ai thực hiện một điều gì đó mà không thông qua DAO, nó sẽ thất bại. Và kho bạc cũng được xác thực bởi hợp đồng thông minh, điều này có nghĩa là không ai có thể chi tiêu tiền mà không có sự chấp thuận của DAO.

Địa chỉ ví tiền điện tử trên Blockchain đại diện cho các thành viên DAO. Để trở thành thành viên của DAO, bạn cần sở hữu một lượng token gốc cụ thể cho dự án đó, được gọi là token quản trị. Càng nhiều người muốn tham gia DAO sẽ góp phần làm cho giá trị thực tế của token của nó càng tăng lên.

Các thành viên nhận được quyền bỏ phiếu dựa trên số lượng token mà họ sở hữu. Nói cách khác, địa chỉ Blockchain càng có nhiều token, chủ sở hữu của nó càng có nhiều quyền kiểm soát đối với DAO. Nó tương tự như các cổ đông trong một tổ chức truyền thống, ở đây token đại diện cho cổ phiếu của DAO.

Thành viên của DAO có thể gửi đề xuất và bỏ phiếu về bất kỳ quyết định nào liên quan đến việc vận hành và phát triển của dự án.

Ví dụ: Trong một dự án game, cộng đồng có thể bỏ phiếu về các tính năng hoặc cập nhật mới cho trò chơi, lựa chọn nhà thiết kế đồ họa hoặc diễn viên lồng tiếng, … Một thành viên cũng có thể ủy thác quyền biểu quyết của họ cho người mà họ tin tưởng hơn, tương tự như bỏ phiếu bằng proxy trong một tổ chức truyền thống.

Bỏ phiếu được tạo điều kiện bởi một hệ thống bỏ phiếu phi tập trung. Các thành viên DAO sử dụng token làm phiếu bầu trong một cuộc thăm dò – bạn càng sở hữu nhiều token, bạn càng có nhiều phiếu bầu.

Nhờ các hợp đồng thông minh tự động hóa phần lớn quá trình ra quyết định và giảm lỗi của con người cho nên DAO không cần bên thứ ba. Hữu ích trong các tình huống tài trợ, chẳng hạn như tự động phân phối tiền khi một tỷ lệ nhất định các thành viên đồng ý tài trợ cho một dự án.

Những thay đổi chỉ được chấp thuận khi số lượng phiếu bầu đạt được ở một ngưỡng nhất định. Mọi thứ xảy ra đều hoàn toàn minh bạch và các thành viên kết nối với các quy tắc đồng thuận tiêu chuẩn trong một môi trường nơi tất cả các hành động được ghi lại trên Blockchain.

So sánh giữa DAO và tổ chức truyền thống

Mô hình của Tổ chức truyền thống và DAO