Như anh em đã biết 15/2/2022 vừa qua Binance Chain và Binance Smart Chain hợp nhất và đổi tên thành BNB Chain, cùng với đó người phát ngôn BNB cho biết họ có kế hoạch tiếp nhận các ứng dụng quy mô lớn trong các lĩnh vực như MetaFi, GameFi , SocialFi và Metaverse. Đúng như lộ trình mà BNB Chain đã vạch ra từ đầu năm nay, anh em có thể cập nhật lộ trình phát triển của BNB Chain qua hình dưới.

Những mảng màu xanh được xem như là đã khá hoàn thiện, những mảng màu vàng và đỏ là những mảng mà BNB chain sẽ tiếp tục đẩy mạnh trong năm nay.

Song vấn đề hiện tại của Blockchain là khả năng mở rộng còn hạn chế rất nhiều. Vậy giải pháp nào để BNB Chain phát triển mà không gặp phải vấn đề tắc nghẽn khi tăng số lượng Dapp mà vẫn đảm bảo được tính bảo mật và chi phí giao dịch rẻ.

BNB Chain cho biết họ đang có kế hoạch ra mắt BNB Chain Application Sidechain (BAS) nhằm giảm đi áp lực lên mạng lưới này. Từ đó, tăng tốc độ giao dịch và giảm phí gas, đồng thời cho phép các nhà phát triển tạo ra một chuỗi riêng liên kết chặt chẽ với BNB Chain.

Tại sự kiện hội nghị Binance Blockchain week’s insights diễn ra ở Dubai một lần nữa BNB đề cập đến khả năng mở rộng để phát  triển tầm nhìn MetaFi với giải pháp (BAS).

Vậy Sidechain là gì? Nó hoạt động như thế nào những điểm mạnh và điểm yếu mà Sidechain đem lại cho Mainchain là gì? Nó khác gì so với các giải pháp mở rộng layer 2 khác, tại sao BNB chain không chọn channels, plasma,… mà chọn Sidechain làm giải pháp mở rộng? Anh em cùng mình tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Sidechain là gì?

Trước khi nói đến Sidechain là gì, mình sẽ cung cấp cho anh em một số thông tin về khả năng mở rộng của Ethereum. Khả năng mở rộng được đề cập đến từ rất lâu nhằm giảm tải áp lực lên Ethereum và chi phí giao dịch. Khi nhắc đến giải pháp mở rộng của Ethereum sẽ có 2 cách tiếp cận chính đó là mở rộng trên chuỗi (on-chain) và mở rộng ngoài chuỗi (off-chain).

• Mở rộng trên chuỗi (On-Chain Scaling) là giải pháp mở rộng bằng cách tăng sức chứa dữ liệu của chuỗi khối gốc (layer 1). 
• Mở rộng ngoài chuỗi (Off-Chain Scaling) là các giải pháp giảm áp lực xử lý giao dịch lên chuỗi khối gốc bằng cách xử lý giao dịch trên 1 lớp thứ 2 (layer 2). Một số giải pháp điển hình trên Layer 2 gồm Channels, Sidechain, Plasma, Rollups…

Vậy Sidechain là gì?  Sidechain là Blockchain phụ được thiết kế nhằm mục đích hỗ trợ cho Blockchain chính ( Mainchain) giao dịch nhanh hơn, chi phí giao dịch thấp hơn và khả năng mở rộng lớn hơn về số lượng giao dịch có thể được hỗ trợ trong mạng tại một thời điểm nhất định. Tuy nhiên Mainchain thì có thể hoạt động khi không có Sidechain nhưng Sidechain thì không thể nào hoạt động khi không có Mainchain.
 

Về bản chất thì Sidechain được thiết kế như là 1 Blockchain nhưng nhỏ hơn Mainchain, để hoạt động được Sidechain cần 1 Blockchain chính và chạy song song với nó. 

Cách hoạt động của Sidechain

Khi used muốn chuyển tài sản thì giao dịch sẽ được tạo và smart contract sẽ thông báo cho Mainchain rằng một lệnh đã xảy ra. Lúc này tài sản sẽ được khóa lại trên Mainchain. Sidechain phải tương tác với Mainchain bằng cách liên kết sử dụng chốt 2 chiều (two-way peg), nó cho phép các tài sản kỹ thuật số có thể được chuyển qua lại giữa Mainchain với Sidechain. Sau khi lệnh được xác minh, tiền sẽ được phát hành trên Sidechain, cho phép người dùng sử dụng tài sản kỹ thuật số trên Sidechain đó. Tương tự, quá trình này sẽ diễn ra khi tài sản được chuyển ngược lại từ Sidechain về Mainchain. Anh em có thể nhìn hình dưới để dễ hiểu hơn.
 

Ưu điểm của Sidechain

Tất nhiên là giải pháp mở rộng chức năng chính của Sidechain chính là giúp giảm bớt gánh nặng tính toán và tắc nghẽn của Mainchain, cho phép người tham gia thực hiện các giao dịch nhanh hơn và hiệu quả hơn, trong khi không ảnh hưởng đến Mainchain.

Ưu điểm thứ 2 mà Sidechain mang lại là do được thiết kế như 1 Blockchain hoạt động một cách độc lập không phụ thuộc vào Mainchain, chính vì thế Sidechain cho phép các nhà phát triển có thể thử nghiệm và xây dựng ý tưởng của mình mà không ảnh hưởng đến Mainchain. 

Nhược điểm của Sidechain

Do được xây dựng 1 cách độc lập và tách biệt hoàn toàn với Blockchain chính nên tính bảo mật của Sidechain cũng là một vấn đề khá quạn trọng. Đối với các Sidechain nhỏ, một cuộc tấn công 51% hoàn toàn có thể xảy ra bằng cách mua đủ thiết bị (với cơ chế PoW) hoặc đủ tài sản (coin/token) để yêu cầu cổ phần lớn (với cơ chế PoS).

Tất nhiên, các Sidechain nhỏ có thể từ chối sự tham gia của bất kỳ node nào không đáng tin cậy, nhưng điều này sẽ loại bỏ mục tiêu chung của Blockchain là tính mở.

Cụ thể với sự kiện chấn động gần đây hacker đã khai thác hơn $ 600M từ mạng lưới Ronin một trong những dự án sử dụng giải pháp mở rộng Sidechain để giúp ông hoàng Gamefi Axie Infinity phát triển mạnh trong thời gian vừa qua.

Thực tế hệ thống chỉ yêu cầu xác thực từ 5 trên 9 node để hoàn thành một giao dịch. Các chuyên gia nhận định, việc sử dụng số node nhỏ là chìa khóa giúp Sky Mavis đáp ứng khối lượng giao dịch ở mức cao với chi phí thấp hơn nhiều so với mạng lưới Ethereum rộng lớn. Nhưng điều này cũng cho thấy tính tập trung của mạng lưới chưa cao, khi quyền xác thực nằm trong tay của một số ít node. Chính điều này tạo lỗ hổng giúp hacker tiến hành khai thác trái phép.

So sánh giữa Sidechain và các giải pháp layer 2 khác

Ngoài saidechain thì còn rất nhiều giải pháp mở rộng khác như: Channel, plasma, Rollups,…

Channel là gì?

– Channel: là giải pháp có thể giúp xử lý hàng triệu giao dịch mỗi giây bằng cách sử dụng tạo một kênh ngang hàng giữa hai bên. Các bên có thể trao đổi không giới hạn số lượng giao dịch ngoài chuỗi (ở layer2) trong khi chỉ gửi hai giao dịch đến layer1 của chuỗi chính.

– Hạn chế: Mặc dù các kênh có tiềm năng xử lý hàng nghìn giao dịch mỗi giây một cách hiệu quả, nhưng chúng có một số nhược điểm như sau:

• Đối với các giao dịch, người tham gia phải luôn trực tuyến và sử dụng khóa cá nhân của họ để đăng nhập. Điều này khiến họ dễ bị hack và trộm nếu kẻ tấn công bẻ khóa khóa cá nhân.
• Người tham gia phải khóa một số tiền nhất định của họ trong một ví đa chữ ký để mở kênh thanh toán. Giữ tiền trong ví nóng trên thiết bị di động, máy chủ hoặc PC khiến chúng dễ bị tấn công trực tuyến hơn, dẫn đến bị đánh cắp tiền. Mặt khác, ví lạnh không được kết nối internet nên bảo mật hơn nhưng kém tiện lợi hơn.

Ví dụ một số dự án sử dụng giải pháp Channels: Raiden, Connext,…

Plasma là gì?

– Plasma, về cơ bản, là một giải pháp mở rộng không trực tiếp trên Blockchain giúp tăng đáng kể hiệu suất tổng thể của Manchain bằng cách tạo ra một cấu trúc cây gồm nhiều chuỗi nhỏ hơn. Những chuỗi này sẽ làm giảm bớt công việc của chuỗi chính, nhờ đó giúp xử lý nhiều giao dịch hơn mỗi giây.

– Hạn chế: Plasma có nhược điểm chính là thời gian rút tiền từ Layer 2 về Manchain khá lâu. Những dự án sử dụng giải pháp Plasma có thể kể đến như OMG Network, Matic Network, Loom Network,…

Rollups là gì?

– Rollups là giải pháp mở rộng hoạt động bằng cách “cuộn” các giao dịch Sidechain thành một giao dịch duy nhất và tạo bằng chứng mật mã, còn được gọi là SNARK. Chỉ có các bằng chứng này mới được gửi đến Layer-1. Việc kế thừa các thuộc tính của Layer 1 trong khi thực thi các giao dịch bên ngoài chuỗi là một đặc tính đặc trưng của Rollup.

– Có hai loại giải pháp Rollups với mô hình bảo mật khác nhau:

•  Optimistic rollups: bao gồm các dự án điển hình như Arbitrum, Fuel, Optimism
• Zero-knowledge rollups có những dự án điển hình như Stark Ware, Loopring, zkSync, Aztec…

– Đây cũng là 1 giải pháp mà BNB Chain kết hợp cùng Sidechain để phát triển Blockchain của mình

Tại sao Binance muốn tìm đến Sidechain?

Như mình đã nói ở trên Sidechain cơ bản là 1 Blockchain nhỏ hoạt động tách biệt nhưng vẫn tạo ra mối liên hệ chặt chẽ với manchain. Nó có những đặc điểm mà Mainchain không có, cụ thể Bitcoin được xem như là Blockchain hoàn hảo về tính phi tập trung và an toàn nhưng về mặt thông lượng thì không. Nếu như anh em muốn giao dịch để thanh toán 1 khoản nhỏ nào đó như cốc cafe trong khi nghẽn mạng thì việc chờ sẽ làm anh em không hài lòng về Blockchain này. 

Tuy nhiên Sidechain thì khác việc kết hợp Sidechain với Blockchain chính giúp người dùng tiết kiệm phí gas và tốc độ giao dịch trên chuỗi. Điều này giúp cho BNB Chain có thể mở rộng là phát triển phần lớn số lượng Dapp trên chuỗi. Một lưu ý nữa đó chính là các mảng mà BNB Chain muốn phát triển trong năm nay chính là MetaFi chúng không yêu cầu quá cao về bảo mật nhưng yêu cầu về khả năng mở rộng. 

Đặc biệt là, ngay cả khi Sidechain có các lỗi nghiêm trọng, chúng vẫn không ảnh hưởng đến Mainchain. Điều này cho phép chúng được sử dụng làm nền tảng để thử nghiệm và triển khai các tính năng không đòi hỏi sự đồng thuận từ phần lớn mạng lưới. 

Anh em có thể thấy việc cho phép xây dựng các Sidechain riêng lẻ sẽ khiến cho mô hình của BNB Chain phần nào giống như một số Blockchain Layer 1 nổi bật khác như Polkadot, Avalanche và Cosmos.

Tổng kết

Các Sidechain vẫn có những nhược điểm về tính phi tập trung và bảo mật của nó và rất khó để thay đổi một khi đã được triển khai. Tuy là một trong những giải pháp mở rộng được BNB Chain tin tưởng để phát triển khả năng mở rộng tiếp theo thế nhưng sau vụ Hacker lấy đi hơn $ 600M liệu giải pháp Sidechain có còn chất lượng trong mắt người dùng.

Anh em nghĩ sao về giải pháp Sidechain mà BNB Chain áp dụng? Với mình vụ hack lấy đi $600M là hồi chuông cảnh tỉnh giúp những dự án đang áp dụng khả năng mở rộng Sidechain có biện pháp khắc phục cho riêng mình. Có câu nói “không ai tắm 2 lần trên một dòng sông” chắc hẳn BNB Chain cũng đã có giải pháp riêng cho mình. Mình càng tin tưởng hơn về giải pháp BAS trên BNB Chain sau khi Rohit Wad cựu CEO của Microsoft và Google được bổ nhiệm làm CTO của Binance và ông Mayur Kamat làm phó chủ tịch phụ trách sản phẩm đây được xem như là thông tin bổ sung nhân lực vô cùng chất lượng từ Binance. 

Hy vọng mình đã cung cấp cho anh em được những thông tin hữu ích về giải pháp mở rộng quy mô Sidechain, từ đó tìm ra được những cơ hội đầu tư mới nhé!